Literackie wizerunki ukochanej w romantyzmie oraz innej wybranej epoce. – KONSPEKT
Miłość jest wartością bliską każdemu człowiekowi. Kochać można zarówno drugą osobę, jak i całą ojczyznę. To jak jest ważna wyrażają najlepiej słowa Goethego: „Życie bez miłości to czarodziejska latarnia bez światła. Epokom, w której najczęściej poruszany był ten temat jest z pewnością romantyzm. Jednak nie tylko. Ja chciałabym przedstawić wizerunki ukochanej w romantyzmie, a także w epoce kolejnej – pozytywizmie.
Romantyzm:
- idealizowanie ukochanej
- kult miłości
- koncepcja dusz bliźniaczych
- miłość jest nieszczęśliwa
- miłość tragiczna
- często prowadzi do samobójstwa
- ukochana kobieta jest często porzucana, ponieważ bohater wybiera ojczyznę
- poświęcenie miłości do ukochanej dla dobra ojczyzny
- „Bywaj dziewczę zdrowe, ojczyzna mnie woła (...) Niepodległość Polski to twoja rywalka”
Utwory:
- „Giaur” – Byrona
Leila, kochanka Giaura zostaje utopiona przez swojego pana i męża za zdradę i niewierność. Zdesperowany Giaur zabija Hassana.
- „Cierpienia młodego Wertera” – Goethego
nieszczęśliwa miłość Wertera do Lotty. Lotta do starsza kobieta, zaręczona z innym mężczyzną. Miłość jaką darzy ją Werter przeraża ją. Goethe przeznaczył Lottcie rolę kobiety fatalnej. Lotta po prostu flirtuje sobie z młodym człowiekiem, a wybiera innego ,z którym życie będzie wygodniejsze, pełne dostatku a za to pozbawione kłopotów. Na takowe niewątpliwie by się naraziła, gdyby wyszła za Wertera, dość niezrównoważonego i mało praktycznego. Lotta to piękna, inteligentna młoda dama, która w porę wycofuje się z romantycznego związku
- „Konrad Wallenrod” – Mickiewicza
Aldona opuszczona przez Konrada, zamyka się w wieży, aby tam umrzeć. Swoją decyzją umożliwia Kordianowi wypełnienie patriotycznego obowiązku. Jednocześnie ma świadomość osobistej przegranej.
- „Dziady” cz. IV – Mickiewicza
tragiczna miłość Gustawa do Maryli. Kobieta ma postać anioła, a duszę, gorszą niż... Należy się domyślać: gorszą niż diabeł. To puch marny! Gustaw zrobiłby dla niej wszystko, a ona? „Sercem oziębłym, obojętną twarzą, wyrzekłaś słowo mej zguby”. Gustaw przez tę nieodwzajemnioną miłość musi umrzeć z rozpaczy - zrobi to z honorem, błaga, by ksiądz, gdyby go spytała, powiedział, że Gustaw umierając nawet nie wspomniał ukochanej
- „Pan Tadeusz” – Mickiewicza
nieszczęśliwa miłość Jacka Soplicy, miłość Tadeusza do niewinnej Zosi i dwulicowej Telimeny
- „Kordian” – Słowackiego
Kordian, podobnie jak Werter, kocha straszą kobietę. Laura bawi się nieświadomym niczego, zakochanym w niej młodym mężczyzną. Miłosne cierpienia – odrzucenie Kordiana przez Laurę prowadzi do samobójstwa bohatera
Pozytywizm:
- miłość nie jest aż tak ważnym i często poruszanym tematem
- miłość staje się motorem działania dla bohaterów
Utwory:
- „Lalka” – B. Prusa
Izabela Łęcka to młoda, piękna, ale pusta i pozbawiona wrażliwości kobieta, lekceważy uczucie Wokulskiego. Jest dumna, zimna i wyniosła. Wyrachowana, niezdolna do prawdziwego uczucia, pociągają ją mężczyźni równie kalecy duchowo jak ona. Zgadza się zostać żoną Wokulskiego, ale tylko pod warunkiem, że ten sprzeda sklep, bo bycie „kupcową” jest uwłaczające dla osoby jej pochodzenia.
- „Potop” – H. Sienkiewicza
Oleńka Billewiczówna to piękna, młoda dziewczyna, odważna i dumna, kocha Kmicica. Osoba niesłychanie dumna, spokojna, rozważna, pewna siebie, honorowa, wierna w miłości. Zawsze na pierwszym miejscu stawia dobro ojczyzny, honor, czystość moralną, nawet jeśli czuje się z tego powodu nieszczęśliwa. Jej postawa między innymi powoduje zmianę w osobowości Kmicica, dla którego jest swego rodzaju autorytetem moralnym.
W zależności od epoki, a nawet utworu różne były także wizerunki ukochanej w literaturze. Zawsze jednak mężczyźni darzyli kobiety ogromną miłością, byli gotowi zmienić dla nich swe życie. Jednak równie często musieli poświęcać miłość do ukochanej dla spraw wyższych – dla dobra ojczyzny.
