głosów: 25
Twoja ocena:
Bolesław Prus,a właściwie Aleksander Głowacki urodził się w 1847r. a zmarł w 1912. Był pisarzem i publicystą. Pochodził z ubogiej szlachty (herbu Prus). Uczestniczył w powstaniu styczniowym. W latach 1866-68 uczęszczał do warszawskiej Szkoły Głównej. Od 1873 został współpracownikiem wielu pism warszawskich głównie "Kuriera Warszawskiego" i "Kuriera Codziennego", 1882-83 redaktorem "Nowin". Znakomity felietonista, który stworzył oryginalną formę Kronik (t. 1-20 1954-70). Początkowo związany z pozytywist. programem literatury tendencyjnej, demaskował zarówno jałowość życia i degradację etyczną ziemiaństwa (Dusze w niewoli 1877, Anielka 1880), jak i krzywdę społeczeństwa, spowodowaną "postępem cywilizacyjnym" (Powracająca fala 1880). Już w tej wczesnej twórczości głównym bohaterem pozytywnym jest prosty człowiek o czułym sercu (wpływ twórczości Ch. Dickensa), dziecko, osoba skrzywdzona przez los, człowiek z ludu — przedstawiany nie tylko od strony psychologicznej, w aurze lirycznego humoru (Anielka, nowele Michałko, Katarynka, Kamizelka), lecz również jako rzeczywista siła społeczna (Chłop w Placówce 1885).
W dojrzałej twórczości Prus stał się przedstawicielem realizmu, zwłaszcza jako autor powieści Lalka ("Kurier Codzienny" 1887-89, uznanej za największą powieść polski XIX wieku. Ukazał w niej na tle epickiej panoramy życia różnych środowisk Warszawy, anachroniczność marzeń "ostatnich romantyków" (Rzecki, którego Pamiętnik starego subiekta przywołuje m.in. tradycje Wiosny Ludów), jak i bankructwo pozytywistycznych "marzycieli" (Wokulski, w którego drodze życiowej i rozdarciu psychologicznym odzwierciedliły się losy popowstaniowego "straconego" pokolenia) wobec maskowanej obłudą obojętności arystokracji na los narodu oraz bezwzględności burżuazji. Podobne akcenty rozczarowania do idei pozytywizmu (na przykładzie sprawy emancypacji kobiet) oraz krytyka mieszczańskich ideałów moralnych wystąpiły w powieści Emancypantki (t. 1-4 1894) wraz z wykładem swoistej metafizyki, przeciwstawionej zarówno pozytywist. scjentyzmowi i materializmowi, jak i modernistycznemu indywidualizmowi.
Jedyna powieść historyczna (Faraon 1897) jest wyjątkowym w ówczesnej polskiej literaturze utworem o charakterze historiozoficznym: przedstawia funkcjonowanie państwa i możliwości reform w warunkach konserwatywnej struktury władzy (akcja rozgrywa się w starożytnym Egipcie). U schyłku życia napisał m.in. powieść Dzieci (1909), z krytycznym obrazem rewolucji 1905. Jako humorysta Prus wypowiedział się najpełniej w nowelach i felietonach. Jest też autorem szkiców literackich, m.in. głośnej recenzji z Ogniem i mieczem Henryka Sienkiewicza (1884).
Wyświetleń pracy: 1034 |
