głosów: 11
 
Twoja ocena:
Dziady dramatem romantycznym.
1. Charakterystycznym zjawiskiem literatury romantycznej jest konstrukcja bohatera romantycznego. Typowość polega na tym, że biografia układa się w pewien schemat powtarzalny ( z niewielkimi zmianami) w najważniejszych dziełach romantyzmu. Żywot bohatera romantycznego podzielić można na trzy etapy:
I. Młodość. Jest to człowiek wrażliwy, najczęściej poeta, samotny, nie rozumiany przez ludzi, wyobcowany i nieszczęśliwie zakochany. To typ Gustawa z IV cz. Dziadów. Owładnięty uczuciem, przewrażliwiony, odtrącony przez ukochaną, skrzywdzony przez sztuczne konwenanse tego świata.
II. Metamorfoza. Punkt bardzo ważny w życiu bohatera romantycznego chwila przeistoczenia się z nieszczęśłiwego kochanka zapatrzonego tylko we własny problem, bojownika o sprawę ogólną (wyzwolenie narodu). Jest to moment często zaznaczony przez samobójstwo (Gustaw zabił się i żyje nadal) i zmianę imienia (Gustaw zmienia się w Konrada). Metamorfoza w Dziadach zaznaczona jest szczególnie wyraźnie - bohater zapisuje ją na ścianie celi więziennej: Umarł Gustaw narodził się Konrad
III. Etap - "Konrada" - walki o wielką, ogólną ideę. Jest to zwykle sprawa narodowa lub interes danej grupy społecznej. Teraz charakteryzuje bohatera prometeizm (poświęcenie się dla dobra ogółu), tytanizm (próby podjęcia totalnego wysiłku dla dobra sprawy), mesjanizm (chęć spełnienia swojej misji, rola Mesjasza poświęcającego się dla idei) a nawet: czyn, który z punktu widzenia moralności jest dyskusyjny lub wręcz nieetyczny (mord, bluźnierstwo, zdrada). Czyn taki zawsze posiada motywację jaką są intencje bohatera. W przypadku Konrada takim czynem jest bluźniercze wystąpienie przeciw Bogu. Bohater romantyczny zwylke nie wygrywa nie osiąga postawionego sobie celu, lecz także nie przegrywa, gdyż jego idea okazuje się zwycięska
2. Dziady są najsłynniejszym dramatem romantycznym.
Cechy utworu:
- Zerwanie z klasyczną formułą trzech jedności:
a. miejsca akcja rozgrywa się w kaplicy cmentarnej, w celi więziennej, na Litwie, w Warszawie, w domu Senatora. Podążamy za bohaterem, przemierzając różne przestrzenie - rzecz nie do przyjęcia dla klasyków
b. czasu część II rozgrywa się w Zaduszki, a scena więzienna cz. III w wigilię Bożego Narodzenia. Nie ma w utworze jedności czasu
c. akcji obserwujemy wiele wątków często wcale nie związanych ze sobą. NP. noc dziadów, miłość Gustawa, scena więzienna. Nie ma jedności akcji
- Synkretyzm utworu. Oprócz cech dramatu w Dziadach znajdujemy liczne partie epickie - przykładem może być opowieść o Ciechowskim i opisowe, szczegółowe rozdziały Ustępu. Są też partie liryczne - najbardziej liryczna jest Wielka Improwizacja
- Istoty fantastyczne i zdarzenia nadprzyrodzone.
- duchy z cz. II
- duchy z cz. III
- widzenia
- sceny mistyczne
- niewyjaśnione jest np. samobójstwo Gustawa
- Kompozycja otwarta utworu. Sceny i zdarzenia nie są połączone zasadą przyczyna - skutek. Brak związku między scenami, zachodzące luki czasowe, akcję oglądamy we fragmentach, koniec dzieła nie przynosi żadnego rozwiązania. Dramat ma mnóstwo epizodów, związki między częściami są niejasne, numeracja części poplątana (II, IV, III, a I nie została ukończona). Końcowa wizja Gustawa - Konrada wśród skazańców ciągnących na Syberię niczego nie zmyka i niczego nie wyjaśnia
- Niesceniczność dramatu - dramat trudny do zaadoptowania na scenę teatralną
Wyświetleń pracy: 776 |
