głosów: 5
 
Twoja ocena:
Jan Baptysta Poquelin (Molier to pseudonim sceniczny) to jeden z największych francuskich XVII-wiecznych pisarzy. Urodził się w pobliżu Hal , 15 stycznia 1622 r. Ukończywszy gruntowne studia w Paryżu wraz z Magdaleną Bejart utworzył własny „Znakomity Teatr" ( „Illustre Teatre”) w 1644. Dopiero w 1653 r. Molier osiąga triumf autorski pierwszą swą komedią pt. „Wartogłów”. Utwór ten werwą , humorem i wierszem objawia już niepospolite zalety molierowskiego pióra. W 1659 r. ogromne powodzenie dzieła „Pocieszne wykwintnisie” przyniosło mu sympatię Ludwika XVI , dzięki której mógł swobodnie wypowiadać się w swych sztukach. Życie Moliera wypełniły walki i nieustępliwa praca: był dyrektorem swojej trupy, aktorem i autorem wielu komedii. Lecz z czasem zdrowie poety zaczęło się pogarszać. Molier zmarł 17 lutego 1673 r. w wieku 51 lat. Pochowany został na cmentarzu św. Józefa w Paryżu. Był to wspaniały twórca komedii. Nie przywiązywał wielkiej wagi do wątku swoich sztuk, zakończenia ich były często sztuczne. Interesowały go wyłącznie charaktery ludzkie. Postacie jego komedii są przedstawicielami XVII wieku, lecz obdarzone są rysami powszechnymi, są to typy wieczne. Molier umiał przedstawić prawdziwe życie, ale umiał także bawić. Wyolbrzymiał najdrobniejsze elementy komiczne kryjące się w rzeczywistości. Język Moliera to prawdziwy język teatru: uderza żywością, bogactwem słownym i jest zawsze tak dobrze zindywidualizowany, że osobowość autora staje się niedostrzegalna.
Najważniejsze komedie:
- „Wartogłów”(1653)
- „Zwady miłosne” (1656)
- „Pocieszne wykwintnisie” (1659)
- „Rogacz z urojenia” (1660)
- „Natręty” (1661)
- „Szkoła mężów” (1661)
- „Szkoła żon” (1662)
- „Improwizacja w Wersalu” (1663)
- „Świętoszek” (1664)
- „Don Juan” (1665)
- „Lekarz mimo woli” (1666)
- „Mizantrop” (1666)
- „Grzegorz Dyndała” (1668)
- „Skąpiec” (1669)
- „Mieszczanin szlachcicem” (1670)
- „Uczone białogłowy” (1672)
- „Chory z urojenia” (1673)
MOLIER
„ŚWIĘTOSZEK”
Orgon ma dwoje dzieci, Damisa i Mariannę, oraz drugą żonę, Elmirę. Rodzina ta mogłaby żyć szczęśliwie, gdyby Orgon i matka jego, pani Pernelle, nie darzyli bałwochwalczą wręcz przyjaźnią niejakiego Tartuffe’a, którego uważają za człowieka świętego. Dla Damisa, Marianny, Elmiry, Kleanta (brata Elmiry) i służącej Doryny Tartuffe jest obłudnikiem, jego „bluźniercza i oszukańcza mina” nie przypomina im wcale cnót ludzi prawdziwie pobożnych. Ale Orgon postanowił wydać za Tartuffe’a Mariannę, już prawie zaręczoną z Walerym. Interwencja Elmiry usiłującej odwrócić Tartuff’a od zamiaru poślubienia Marianny pozwala nam stwierdzić dwulicowość „świętego człowieka” i zaślepienie Orgona: Tartuffe korzysta bowiem z tego, że pozostał sam na sam z młodą kobietą, by w słowach pozornie pełnych mistycyzmu wyznać jej miłość. Orgon powiadomiony o tej niegodziwości przez Damisa, który przypadkowo usłyszał rozmowę między macochą a przyjacielem ojca, nie wierząc synowi wypędza go z domu i zapisuje Tartuffe’owi w darowiźnie wszystkie swoje dobra. Dopiero ponowne wyznanie Tartuffe’a, tym razem zręcznie sprowokowane przez Elmirę w obecności Orgona ukrytego pod stołem, otwiera mu wreszcie oczy. Oburzony chce wypędzić obłudnego przyjaciela ze swego domu, ale tamten odpowiada z góry: dom należy już do niego na mocy darowizny, ponadto Tartuffe ma w swoim posiadaniu kompromitujące papiery polityczne, które mu Orgon niegdyś powierzył. Komunikuje ich treść królowi – Orgon byłby zgubiony gdyby nie owy król nienawidzący wszelkich podstępów. Urzędnik, którego Tartuffe wezwał by aresztował Orgona, i który cierpliwie go słuchał, chwyta nagle za kołnierz nędznika poznając w nim zbrodniarza poszukiwanego przez sprawiedliwość. Król przebacza Orgonowi ze względu na jego dawne zasługi. Marianna poślubia Walerego.
„Świętoszek” posiada cechy komedii charakterów i komedii intrygi. Molier zaatakował w swym dziele fałsz, obłudę i fanatyzm religijny. Komedia Moliera ma charakter uniwersalny – można ją odczytać jako ostrzeżenie przed fałszywymi przyjaciółmi, którzy oszustwem i obłudą zyskują sobie nasze zaufanie i względy, a pragną nas jedynie wykorzystać i zniszczyć. Dzieło odczytano jako atak na Kościół, na religię traktowaną jako narzędzie władzy. Molier otrzymał zakaz wyświetlania sztuki na scenie.
Główne cechy komedii Moliera:
- łączy różne typy komedii-komedię charakteru, intrygi i farsę.
- tworzy wyrazisty typ komedii klasycystycznej-dominuje w niej prawda
obyczajowa, psychologiczna i społeczna.
- dobierając tematy , celnie obnaża smutne prawdy życia.
- wspaniale kreuje bohaterów posiadających określone cechy np. skąpca, świętoszka.
- język postaci jest silnie zindywidualizowany.
- zakończenie komedii jest zaskakujące.
- miesza komizm z tragizmem, tworząc przeróżne kombinacje nastrojów, co jest
szczególnie ważne dla sceny.
- zadaniem komedii według Moliera jest: „poprawiać ludzi, bawiąc ich jednocześnie”
Wyświetleń pracy: 770 |
